اصلاح ژن گیاهان؛ راهکار اروپا برای پیشگیری از کمبود غذا

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، کمیسیون کشاورزی اتحادیه اروپا با اشاره به اهمیت حفظ استقلال راهبردی اروپا و کاهش وابستگی به محصولات فسیلی وارداتی، بر لزوم حمایت از فعالیت‌های نوآورانه در سراسر سیستم کشاورزی و غذایی تاکید و اعلام کرد؛ از تولید و توسعه محصولات جدید و مقاوم و همچنین از روش‌های کشاورزی الهام گرفته از طبیعت پشتیبانی می‌کند.

بر اساس گزارش رسانه‌های اروپایی، در حالی که گرایش به استفاده از محصولات ارگانیک و کاملا طبیعی همچنان پایدار و رو به گسترش است، اما عوامل موثری مانند گرانتر بودن محصولات ارگانیک و چرخه توزیع نامنظم و محدود آنها باعث شده که بازار همچنان در تسلط محصولات تولید شده با روش‌های صنعتی باشد و از سوی دیگر، افزایش جمعیت و نیاز روز افزون جوامع به غذای بیشتر، سیاستگذاران و فعالان اقتصادی را به سمت بکارگیری ابزار و امکانات نوین و روش‌های فناورانه سوق می‌دهد.

از همین رو سرمایه گذاری در زمینه تولید بذر‌های جدید و اصلاح شده و حمایت از مجموعه‌ها و شرکت‌های دانش بنیان و طرح‌های نوآورانه در عرصه ویرایش ژن گیاهان و جانوران به شدت تشویق می‌شود و در یکی از تازه‌ترین موارد، هفته گذشته دو مجموعه بزرگ اروپایی و امریکایی؛ یعنی شرکت‌های کورتوا در اسپانیا و هگزاگون بیو مستقر در کالیفرنیا قراردادی چندین میلیون دلاری برای سرمایه گذاری و همکاری مشترک جهت تولید بذر‌های گیاهان اصلاح شده منعقد کردند.

بر اساس گزارش یورونیوز، یکی از جدیدترین نوآوری‌های کورتوا، تولید یک رقم جدید بذر ذرت است که با دستکاری ژنی به گونه‌ای اصلاح شده که همزمان با سازگاری با شرایط سخت، بازده بهتر و پایدارتری دارد و در نتیجه تولید مقرون‌به‌صرفه‌تری را حتی در خاک‌ها و آب و هوای نامطلوب‌تر به همراه خواهد داشت.

علاوه بر آزمایشگاه‌ها و واحد‌های پژوهشی شرکت کورتوا در اسپانیا و آلمان، تقریبا در سراسر اروپا شرکت‌های متعددی در عرصه ویرایش ژن و اصلاح نژاد گیاهان و جانوران فعالیت می‌کنند و دانشمندان در پی استفاده از پتانسیل‌های ویرایش ژن برای افزایش عملکرد محصولات کشاورزی و بهره‌وری منابع هستند.

به عنوان مثال، در مرکز تحقیقات روتامستد بریتانیا، دانشمندان گندم اصلاح شده‌ای با کیفیت بهبود یافته تولید کرده‌اند که اکنون پس از مراحل آزمایشی در مزارع کوچک به مزرعه‌های بزرگتر منتقل شده‌اند.

آنها همچنین نوعی جو را پرورش داده‌اند که تقریباً دو برابر انواع معمولی چربی ذخیره می‌کند و آن را به یک خوراک دام با چگالی انرژی بیشتر تبدیل می‌کند که می‌تواند با قادر ساختن حیوانات به دریافت انرژی بیشتر از همان مقدار خوراک، به کاهش انتشار گاز‌های گلخانه‌ای ناشی از دام‌ها کمک کند.

در جای دیگر، شرکت تراپیک بیوساینس با تغییر ژن موز‌های کاوندیش، موز‌هایی با طعم بهتر و ماندگاری بیشتری تولید کرده است.

ویرایش ژن دانشی است که به دانشمندان اجازه می‌دهد؛ بجای تلاقی و ترکیب بذر‌های مختلف برای دستیابی به بذری بهتر، تغییراتی در DNA گیاه ایجاد کنند تا خود گیاه، بذری با ویژگی‌های دلخواه تولید کند. در این روش، ویرایش ژن در DNA خود گیاه انجام می‌شود و با حذف، ویرایش یا جابجا کردن یک یا چند ژن، گیاهی تولید شود که در برابر بیماری‌ها، آفات، حشرات یا علف‌های هرز یا در برابر شرایطی مانند سیل و خشکسالی مقاوم باشد.

مقاومات اروپایی امیدوارند؛ در شرایطی که عوامل متعددی از جمله تغییرات آب و هوایی و افزایش فشار آفات و بیماری‌ها کشاورزان سراسر اروپا را با چالش‌های جدید و سختی رو‌به‌رو کرده، این روش‌های فناورانه به مقابله با معضلاتی که ممکن است در آینده شدیدتر شوند کمک کنند.

به گفته کارشناسان، چنین رویکردی با کاهش وابستگی به محصولات فسیلی وارداتی، به استقلال استراتژیک اتحادیه اروپا کمک می‌کند و می‌تواند به طور قابل توجهی به اهداف اقلیمی و زیست‌محیطی مانند بهره‌وری منابع، کاهش انتشار گاز‌های گلخانه‌ای، تاب‌آوری آب، آلودگی کمتر و تنوع زیستی کمک کند.