افزایش بهره وری و تاب‌آوری صنعتی با اقتصاد چرخشی

 

به گزارش تحریریه صنعت خبرگزاری صدا و سیما؛ آقای فرشاد مقیمی افزود: تحولات همزمان اقتصادی، زیست‌محیطی و فناورانه در سطح جهانی، الگو‌های متعارف توسعه صنعتی را با چالش‌های بنیادین مواجه کرده است. 

 

وی ادامه داد: افزایش فشار بر منابع طبیعی، ناپایداری زنجیره‌های تامین، تشدید الزامات محیط‌زیستی و رقابت‌پذیری فزاینده در بازار‌های بین‌المللی، ضرورت بازنگری در شیوه‌های تولید و مصرف را بیش از پیش آشکار کرد است، در چنین شرایطی، اقتصاد چرخشی به عنوان یکی از مهم‌ترین رویکرد‌های نوین در سیاستگذاری صنعتی، مورد توجه گسترده قرار گرفته است.

 

مقیمی با تاکید بر اینکه اقتصاد چرخشی یک چارچوب جامع برای توسعه صنعتی است، تصریح کرد: این رویکرد با هدف افزایش بهره‌وری، کاهش اتلاف منابع، ارتقای تاب‌آوری صنایع و خلق ارزش پایدار در بلندمدت، منطق توسعه صنعتی را از مصرف‌محوری به سمت ارزش‌آفرینی مستمر و پایدار هدایت می‌کند.

 

­رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) با اشاره به الگوی غالب صنعتی در دهه‌های گذشته اظهار داشت: اقتصاد خطی مبتنی بر چرخه «استخراج–تولید–مصرف–دفع» اگرچه رشد صنعتی را تسهیل کرده، اما همزمان هزینه‌های سنگینی بر منابع طبیعی، محیط‌زیست و پایداری اقتصادی تحمیل کرده است، در حالی که در نظام طبیعت، چرخه‌ها خطی نیستند و خروجی هر اکوسیستم، ورودی اکوسیستم بعدی محسوب می‌شود.

 

وی ادامه داد: اقتصاد چرخشی با الگوبرداری از نظام طبیعت و تمرکز بر طراحی هوشمندانه محصولات، افزایش عمر مفید دارایی‌ها، استفاده مجدد از مواد، بازیافت، بازتولید و بهینه‌سازی مصرف انرژی، تلاش می‌کند چرخه ارزش را تا حد امکان بسته و کارآمد نگه دارد.

 

­رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) با اشاره به تجربه‌های بین‌المللی گفت: مطالعات جهانی نشان می‌دهد کشور‌هایی که به‌صورت نظام‌مند به سمت اقتصاد چرخشی حرکت کرده‌اند، توانسته‌اند وابستگی خود به مواد اولیه را کاهش دهند، هزینه‌های تولید را کنترل کنند و همزمان نوآوری صنعتی و اشتغال پایدار را تقویت کنند؛ موضوعی که برای صنعت ایران اهمیت دوچندان دارد.

 

مقیمی با بیان اینکه بخشی از ناکارآمدی‌های صنعت کشور ریشه در ساختار‌های تولید و مصرف دارد، خاطرنشان کرد: مصرف بالای انرژی، مدیریت نامناسب پسماند، فرسودگی فناوری‌ها و ناکارآمدی زنجیره‌های تولید از جمله چالش‌هایی است که اقتصاد چرخشی می‌تواند به‌عنوان یک چارچوب سیاستی منسجم به اصلاح آنها کمک کند.

 

وی تاکید کرد: در این چارچوب، کاهش اتلاف منابع یک هدف جانبی نیست، بلکه به یکی از مؤلفه‌های اصلی ارتقای رقابت‌پذیری صنعتی تبدیل می‌شود و تحقق آن نیازمند اقدام همزمان در سطوح بنگاه، زنجیره ارزش و حکمرانی صنعتی است.

 

مقیمی افزود: نوسازی خطوط تولید، به‌کارگیری فناوری‌های نو، بهینه‌سازی مصرف انرژی و طراحی محصولات پایدار در سطح بنگاه‌ها، همکاری میان صنایع بالادستی و پایین‌دستی در سطح زنجیره ارزش و تدوین سیاست‌های تشویقی، مقررات هوشمند و تأمین مالی سبز در سطح حکمرانی، از الزامات تحقق اقتصاد چرخشی است.

 

­رئیس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) با رد این تصور که اقتصاد چرخشی مانع تولید می‌شود، گفت: این رویکرد نه‌تنها محدودکننده نیست، بلکه با کاهش هزینه مواد اولیه، بهبود بهره‌وری، افزایش تاب‌آوری در برابر شوک‌های بیرونی و ارتقای تصویر نشان تجاری (برند)، به عاملی مؤثر برای تقویت مزیت رقابتی صنایع تبدیل می‌شود.

 

مقیمی در پایان تاکید کرد: اقتصاد چرخشی یک مفهوم مقطعی یا صرفاً محیط‌زیستی نیست، بلکه چارچوبی برای بازاندیشی در توسعه صنعتی در قرن بیست‌ویکم به‌شمار می‌رود و اگر صنعت ایران بخواهد همزمان پایدار، رقابت‌پذیر و تاب‌آور باشد، ناگزیر باید به‌صورت آگاهانه و تدریجی به سمت این الگو حرکت کند؛ مسیری که آغاز آن از امروز، تضمین‌کننده جایگاه صنعت کشور در آینده خواهد بود.